LUchtvaart Nationaal Antwerpen Kempen
LUNAK

![]()
FAKE PICTURES - FAKE NEWS - REAL OR FAKE
Dat er met Photoshop of soortgelijke programma’s heel wat mogelijk is om foto’s te bewerken is alom bekend. Deze bewerkingen hebben meestal betrekking op het verbeteren van de kwaliteit van de foto (kleurverzadiging, witbalans, helderheid, contrast, scherpte, enz…). Veel fotografen maken dan ook van deze mogelijkheden gebruik en daar is helemaal niets mis mee.
In een aantal gevallen kunnen we echt van fake pictures (vervalste foto’s) spreken, waarbij de auteur bewust dingen veranderde om daarna de foto voor “echt” te laten doorgaan. Ongetwijfeld circuleren er op het internet honderden foto’s waarmee op die manier “geprutst” is. Denken we maar aan spotters die nog één registratie van een toestel van een bepaalde luchtvaartmaatschappij missen op het ogenblik dat dat betreffende vliegtuigtype uit dienst genomen wordt. De registratie op een foto aanpassen is een koud kunstje, en de collectie is in één klap compleet. Gelukkig gebeurt zoiets slechts op kleine schaal.
In een andere categorie vallen de foto’s die gemanipuleerd werden om een vliegtuig in een andere omgeving te plaatsen, bijvoorbeeld om een vliegtuig dat op de grond werd gefotografeerd in vlucht te tonen. Mits goed uitgevoerd is het dikwijls heel moeilijk om dit als een fake picture te herkennen. Dit kan problematisch zijn als een vliegtuig, dat om één of andere reden nooit gevlogen heeft, op een overtuigende wijze in vlucht wordt voorgesteld. Wie op die manier een foto heeft bewerkt om op zijn website te tonen “wat had gekund” en dat ook duidelijk vermeldt doet niets verkeerd. We weten echter allemaal hoezeer foto’s van websites geroofd en hergebruikt worden zonder bronvermelding… en dus ook zonder de bijhorende uitleg.
Helemaal mooi wordt het als de photoshopper een vliegtuig digitaal gaat “ombouwen”. Zo doen er op internet foto’s de ronde van een “Airbus A3” als parodie op de A318 (die via de A319 uit de A320 ontwikkeld werd en daarmee de kortste Airbus werd). De auteur van de “Airbus A3” zag kans een overtuigende foto te creëren door de cockpitsectie vrijwel aan de staartsectie van een A320 te plakken. Het ludieke van dit werkstuk valt meteen op en niemand zal op het idee komen om dit voor waarheid te aanzien (alhoewel...).
En dat brengt ons bij de kern van de zaak: overtuigend gemanipuleerde foto’s vergezeld van een geloofwaardige uitleg kunnen voor heel wat verwarring en “fake news” zorgen, zeker als het verhaal opgepikt wordt door derden. Zo mailde ik enkele collega-luchtvaartfanaten enkele jaren geleden dat ik een MiG-21 had gekocht en in mijn voortuintje geplaatst. Om dit te staven stuurde ik meteen een foto mee van de MiG voor mijn woning, want foto’s liegen niet. Het duurde slechts enkele uren voordat het berichtje een eigen leven begon te leiden en werd doorgestuurd naar andere luchtvaartliefhebbers. Nog dezelfde dag kreeg ik zelfs een email van een mij onbekende persoon die foto’s van de MiG wilde komen nemen. Alleen… het was 1 april, ik had geen MiG in mijn voortuin en de foto was fake.
Moraal van het verhaal: foto’s liegen (soms) wel!
Het is de bedoeling om in deze rubriek op een luchthartige wijze fake news of fake pictures te brengen, uiteraard luchtvaartgericht en met de bijhorende achtergrondinformatie.
(Tekst : Guido Van Roy)