LUchtvaart Nationaal Antwerpen Kempen

LUNAK
TUI fly DEEL 1 - OVERZICHT

Belgische vakantiegangers zijn al jaren vertrouwd met de blauwe passagiersvliegtuigen van touroperator TUI. Wat niet-ingewijden meestal niet weten is het feit dat ook in Nederland, Duitsland, Groot-Brittannië en de Scandinavische landen gelijkaardig geschilderde vliegtuigen rondtoeren, met dezelfde TUI titels. Het leek ons nuttig dit onderwerp eens uit te spitten. Ready for take off ?

TUI
Laat ons beginnen met de reisorganisatie TUI, die uiteindelijk aan de basis lag van diverse voor haar vliegende luchtvaartmaatschappijen. De Duitse firma Touristik Union International GmbH & Co. KG werd in december 1968 opgericht als onderdeel van het industriële Preussag AG concern (vooral actief in de mijnbouw). In 1997 werd dit TUI AG en dankzij overnames van buitenlandse reisbureaus, waaronder het Belgische Jetair, groeide de maatschappij uit tot de grootste reisorganisatie ter wereld. Bij het uitvoeren van vliegreizen maakt men hoofdzakelijk gebruik van de vliegtuigen van TUI fly, een overkoepelende  maatschappij die de vloot van  deelmaatschappijen in België, Nederland, Duitsland, Groot-Brittannië en Scandinavië beheert.

TUI fly
Zoals gezegd bestaat TUI fly (let op de schrijfwijze : TUI in hoofdletters, spatie, fly in kleine letters) uit een aantal regionale luchtvaartmaatschappijen, die pas in de periode 2015-2017 de volledige TUI fly identiteit aannamen, met een identiek kleurenschema (wit, medium blauw en donkerblauw, dit alles golfvormig over de vliegtuigromp aangebracht : het zogenaamde Dolphin Wave kleurenschema) en het herkenbare rode TUI logo op de uniforme blauwe staart. We zeggen er echter meteen dat bij dat, zoals bij zoveel luchtvaartmaatschappijen, een handvol TUI vliegtuigen een afwijkende beschildering kregen naar aanleiding van een verjaardag of verwijzend naar één van de reispartners (o.a. hotelketens). Uiteraard zijn die toestellen het meest gegeerd onder de vliegtuigspotters/fotografen !

Concreet bestaat TUI fly uit volgende luchtvaartmaatschappijen :

- TUI fly Deutschland
ontstaan uit de chartermaatschappij Hapag-Lloyd Flug GmbH die sinds 1972 actief was op de vakantiemarkt. TUI fly werd, via moederbedrijf TUI AG, de nieuwe eigenaar in 1997. In november 2005 werd de naam veranderd in Hapagfly. Door een versmelting met de lage kosten maatschappij Hapag-Lloyd Express (HLX) werd in januari 2007 de nieuwe luchtvaartmaatschappij TUI fly Deutschland gecreëerd. Leuk weetje : de vliegtuigen van HLX vlogen in een knalgele schildering die na de overname door TUI Fly een tijdlang werd aangehouden.
Een leuke “speciale vogel” in de TUI fly Deutschland vloot is ongetwijfeld de Boeing 737-8 MAX D-AMAH. Dit toestel werd in november 2023 geleverd en in mei 2024 herschilderd in een speciaal kleurenschema dat de historische evolutie van TUI fly Deutschland weergeeft. De vliegtuigromp werd verdeeld in 3 gelijke delen, die van achteraan naar vooraan respectievelijk de kleuren dragen van Hapag-Lloyd (wit/donkerblauw/oranje in combinatie met een oranje staart), Hapag-Lloyd Express / HLX (bovenaan geel, onderaan wit, afgezoomd met een zwart blokjespatroon) en TUI fly Deutschland (voorste deel van het Dolphin Wave kleurenschema in medium blauw bovenaan en wit onderaan, met rode TUI titels).

- TUI fly Belgium
vindt zijn oorsprong in november 2003 met de oprichting van TUI Airlines Belgium, als onderdeel van de Belgische reisorganisatie Jetair. Deze Belgische touroperator, in 1971 gestart door de Oostendenaar Gerardus Brackx, was sinds 2001 volledig eigendom van TUI AG. De egaal blauw geschilderde vliegtuigen met het rode TUI logo op de staart opereerden met (vrij kleine) “Jetair” titels, enkel de tekst “operated by TUI Airlines Belgium” verwees naar de eigenlijke eigenaar. Eind 2005 werd de luchtvaartmaatschappij herdoopt in Jetairfly, waarbij de titels op de vliegtuigromp overeenkomstig werden aangepast, eerste in een klein maar later in een veel groter formaat. Pas vanaf 2015 werd geleidelijk overgeschakeld op de volledige TUI identiteit, waarbij Jetair werd omgedoopt in TUI Belgium en Jetairfly in TUI fly Belgium. Geleidelijk verschenen de vliegtuigen van de “nieuwe” luchtvaartmaatschappij in het Dolphin Wave kleurenschema (wit, medium blauw, donkerblauw). Op een aantal (oudere) toestellen bleef de kleurstelling met een uniform blauwe romp evenwel gehandhaafd. Begin 2021 werd de Boeing 737-8BK(WL) OO-JAA trouwens (kortstondig ?) voorzien van Jetairfly titels op de blauwe romp.

- TUI fly Netherlands
is de huidige naam van de in 2005 op de restanten van het failliete HollandExel opgerichte luchtvaartmaatschappij ArkeFly. De benaming “Arke” verwees daarbij naar de Nederlandse reisbureaupionier Frits Arke die in 1934 begon met het organiseren van busreizen. TUI AG verwierf het Arke reisbureau in 1995, ArkeFly werd onderdeel van de TUI fly organisatie. Vanaf 2013 volgden enkele naamswijzigingen : ArkeFly werd Arke, in 2015 werd dit TUI om vanaf 2017 te eindigen bij de huidige benaming TUI fly Netherlands.

- TUI Airways United Kingdom
is de grootste luchtvaartmaatschappij binnen de TUI fly groep. De oorsprong ervan is terug te vinden bij 2 Britse chartermaatschappijen : Thomsonfly en First Choice Airways, die zelf een behoorlijk kleurrijke geschiedenis kenden.
In het Verenigd Koninkrijk van de jaren 1960/1970 werden diverse kleine luchtvaartmaatschappijen in het leven geroepen, dikwijls met de bedoeling een deel van de grote koek van lucratieve vakantiereizen binnen te halen. Zo ontstond bijvoorbeeld de chartermaatschappij Euravia, opgericht op 1 december 1961 en op 16 augustus 1964 hernoemd in Britannia Airways. Laatstgenoemde luchtvaartmaatschappij werd samen met 4 onafhankelijke touroperators in 1965 opgekocht en samengebracht onder de Thomson Travel Group.
Orion Airways was een andere chartermaatschappij die in 1979 was gestart en die in 1989 versmolt met Britannia Airways. Laatstgenoemde maatschappij werd op haar beurt Thomsonfly Limited nadat TUI AG in het jaar 2000 reisorganisator Thomson Travel Group, en daarbij de luchtvaartmaatschappij Britannia Airways, had verworven.
Anderzijds was er de maatschappij Air 2000 die het levenslicht zag op 11 april 1987 onder impuls van reisorganisatie Owners Abroad (vanaf 1994 First Choice Holidays plc). Op 28 maart 2004 werd Air 2000 hernoemd in First Choice Airways als duidelijke verwijzing naar de touroperator/eigenaar. Zowel de reisorganisatie als de luchtvaartmaatschappij werden in 2007 geïntegreerd in de TUI groep. In november 2008 versmolten Thomsonfly en First Choice Airways tot Thomson Airways, om tenslotte vanaf 2017 onder de huidige benaming TUI Airways UK verder te gaan.

- TUI fly Nordic
is de huidige benaming van de Zweedse luchtvaartmaatschappij die aan de transportbehoeften van de reisbureaus TUI Danmark (Denemarken), TUI Norge (Noorwegen), TUI Suomi (Finland) en TUI Sverige (Zweden) voldoet. De oorsprong van de luchtvaartmaatschappij is terug te vinden in de op 1 april 1985 in Zweden opgerichte Transwede Airways AB. De verlieslatende charterafdeling hiervan werd in 1996 verkocht aan touroperator Fritidsresor (“Vrijetijdsreizen”) die zijn aankoop Blue Scandinavia AB doopte. De Britse Thomson Travel Group werd in 1998 eigenaar van Fritidresor inclusief Blue Scandinavia die herdoopt werd in Britannia Nordic AB. Door de overname van Thomson Travel Group door TUI AG (zie ook hierboven bij TUI Airways UK) werd TUI niet alleen eigenaar van de Britse maar dus ook van de Zweedse tak van Thomson. Vanaf 2005 werd Britannia Nordic dan ook herdoopt in TUI fly Nordic.

- Fly4 Airlines Ireland
opgericht in augustus 2023, is min of meer een buitenbeentje in het TUI fly verhaal. In tegenstelling tot de hoger genoemde luchtvaartmaatschappijen is TUI fly slechts voor 49% eigenaar van deze Ierse maatschappij, de resterende 51% zijn in handen van het Poolse Enter Air. De vliegtuigen voeren een eerder neutrale schildering (grijs en wit) zonder verwijzing naar noch TUI fly noch Enter Air. Fly4 Airlines voert geen eigen lijn- of charterdiensten uit maar vliegt vrijwel uitsluitend voor andere luchtvaartmaatschappijen, waarbij TUI Airways UK één van de belangrijkste klanten is.
Voorlopig bestaat de vloot uit 4 Boeing 737-800’s, allen afkomstig uit het TUI fly bestand. Eentje hiervan kan een Belgisch verleden bij TUI fly Belgium voorleggen: OO-JAY werd EI-FFD.

(Gebruikte bronnen : diverse websites, eigen documentatie)

In deel 2 proberen we een zo volledig mogelijk overzicht te bieden van de huidige en voormalige vloot van TUI fly Belgium (inclusief TUI Airlines Belgium en Jetairfly).

(Tekst: Guido Van Roy - Foto’s: Jessy De Backer, Raymond De Clercq, Jef Pets & Guido Van Roy)

Klik op onderstaande foto voor een overzicht van de vliegtuigen die door de diverse TUI fly luchtvaartmaatschappijen werden/worden gevlogen.